Bộ GDĐT họp trực tuyến với các địa phương biên giới về xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp

Chủ trì hội nghị tại điểm cầu Bộ GDĐT là Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng.

Hội nghị được kết nối với hơn 200 điểm cầu tại địa phương, với sự tham dự của lãnh đạo UBND các tỉnh, thành phố; đại diện các sở, ngành liên quan; lãnh đạo UBND 248 xã biên giới cùng các chủ đầu tư, nhà thầu thi công các công trình trường PTNT.

Toàn cảnh hội nghị tại điểm cầu Bộ GDĐT

Hội nghị tập trung trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm; làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện; đồng thời thảo luận nhiệm vụ, giải pháp đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng, bảo đảm các công trình hoàn thành, đưa vào vận hành, khai thác hiệu quả.

Nội dung thảo luận trọng tâm gồm: tiến độ triển khai xây dựng 100 trường đã khởi công và kế hoạch đầu tư xây dựng 148 trường còn lại; công tác sắp xếp, tổ chức bộ máy quản lý giáo dục tại các xã biên giới; việc chuẩn bị các điều kiện cần thiết để các trường đi vào hoạt động ổn định, hiệu quả sau khi hoàn thành. Hội nghị cũng lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chính sách đối với học sinh và các trường PTNT xã biên giới đất liền; dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường PTNT.

Rà soát tiến độ xây dựng trường nội trú tại 248 xã biên giới

Tại hội nghị, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính (Bộ GDĐT) Trần Thanh Đạm đã báo cáo tổng hợp tình hình, kết quả triển khai xây dựng trường PTNT liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền; đồng thời nêu rõ những khó khăn, vướng mắc, bài học kinh nghiệm và phương hướng, giải pháp trong thời gian tới.

Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính (Bộ GDĐT) Trần Thanh Đạm báo cáo tại hội nghị

Theo báo cáo, việc đầu tư xây dựng trường PTNT liên cấp tại 248 xã biên giới đất liền được thực hiện theo các chỉ đạo quan trọng của Bộ Chính trị và Tổng Bí thư Tô Lâm. Các văn bản chỉ đạo thống nhất xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội, thực hiện chính sách dân tộc, nâng cao dân trí, chất lượng nguồn nhân lực, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh khu vực biên giới.

Thực hiện nhiệm vụ được Bộ Chính trị, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao, Bộ GDĐT với vai trò cơ quan đầu mối đã chủ động, quyết liệt trong tổ chức triển khai chương trình; đồng thời thực hiện điều phối liên ngành giữa các bộ, ngành và địa phương. Bộ đã ban hành kế hoạch triển khai tổng thể, giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị thuộc Bộ theo chức năng, nhiệm vụ; thường xuyên đôn đốc, hướng dẫn, kiểm tra tiến độ và báo cáo định kỳ, đột xuất với lãnh đạo Đảng, Chính phủ về tình hình thực hiện chương trình.

Theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, các địa phương tập trung khảo sát, đánh giá nhu cầu học sinh; bảo đảm các điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để khai thác, sử dụng hiệu quả 100 trường ngay sau khi hoàn thành, đồng thời tiếp tục triển khai xây dựng 148 trường còn lại theo đúng chủ trương.

Về chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, báo cáo nêu rõ Chính phủ đã ban hành kế hoạch hành động triển khai Thông báo kết luận của Bộ Chính trị, cho phép thực hiện chương trình theo cơ chế, chính sách đặc thù; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương theo phương châm “6 rõ”. Thủ tướng Chính phủ nhiều lần chỉ đạo quyết liệt, xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp bách, cần tập trung triển khai như một “chiến dịch”.

Theo tổng hợp, trong tổng số 22 tỉnh, thành phố có xã biên giới đất liền, có 18 tỉnh, thành phố tham gia triển khai xây dựng 100 trường PTNT liên cấp trong giai đoạn đầu. Một số địa phương có điều kiện đặc thù đã chủ động đề xuất phương án riêng hoặc chưa có nhu cầu triển khai trong giai đoạn này do điều kiện giao thông thuận lợi, học sinh có thể đi học trong ngày.

Về kinh phí, tổng mức đầu tư 100 trường theo phê duyệt của các địa phương là 24.635,7 tỷ đồng, tăng 4.654 tỷ đồng so với dự kiến ban đầu. Trên cơ sở đề xuất của các địa phương, Bộ GDĐT đã phối hợp với Bộ Tài chính báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, cân đối nguồn vốn; đồng thời tổng hợp nhu cầu kinh phí thực hiện trong năm 2026, đề xuất các phương án bố trí vốn để bảo đảm tiến độ triển khai chương trình. Theo phân công, địa phương chịu trách nhiệm kinh phí giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng kết nối.

22 địa phương dự hội nghị trực tuyến

Đến tháng 11/2025, 100/100 trường đã được khởi công, trong đó có lễ khởi công đồng loạt trên phạm vi cả nước theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Công tác quy hoạch, sử dụng đất cơ bản được triển khai kịp thời; 73/100 trường đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng. Một số địa phương còn gặp khó khăn, song nhìn chung không ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công.

Về tiến độ, các địa phương được phân thành ba nhóm: nhóm có tiến độ tốt, dự kiến hoàn thành sớm trước thời hạn 30/8/2026; nhóm có tiến độ trung bình, đang triển khai các hạng mục chính; và nhóm còn chậm, cần tiếp tục quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện. Các địa phương đều cam kết hoàn thành 100 trường và đưa vào sử dụng từ năm học 2026–2027, trong đó một số địa phương phấn đấu hoàn thành sớm hơn từ 1 đến 1,5 tháng.

Báo cáo cũng chỉ ra một số khó khăn, vướng mắc như vượt tổng mức đầu tư, công tác giải phóng mặt bằng tại một số nơi còn chậm, điều kiện thi công phức tạp, khan hiếm nhân lực và vật liệu xây dựng. Trên cơ sở đó, Bộ GDĐT đề xuất các giải pháp trọng tâm, gồm: bảo đảm bố trí đủ nguồn vốn; tăng cường trách nhiệm người đứng đầu địa phương; lựa chọn chủ đầu tư, nhà thầu có năng lực; đẩy mạnh kiểm tra, giám sát; đồng thời chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về đội ngũ, tổ chức hoạt động để các trường đi vào vận hành hiệu quả ngay sau khi hoàn thành.

Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, Bộ GDĐT đang khẩn trương hoàn thiện khung pháp lý cho mô hình trường PTNT xã biên giới, nhằm bảo đảm các trường được tổ chức và vận hành bài bản, thống nhất, ổn định và hiệu quả lâu dài.

Giáo dục phổ thông và mô hình trường nội trú vùng biên giới

Tại hội nghị, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ GDĐT) Thái Văn Tài đã báo cáo về thực trạng giáo dục phổ thông ở vùng biên giới và việc tổ chức hoạt động giáo dục tại các trường PTNT; làm rõ kết quả đạt được, khó khăn, thách thức và định hướng nhiệm vụ thời gian tới.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GDĐT) Thái Văn Tài báo cáo tại hội nghị

Báo cáo nêu rõ, cả nước hiện có 1.197 trường học tại các xã, phường biên giới với gần 600 nghìn học sinh. Trong đó, mô hình trường PTNT, bán trú giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm cơ hội học tập cho học sinh vùng khó khăn.

Đánh giá chung cho thấy, công tác huy động học sinh ra lớp tại các xã biên giới đạt nhiều kết quả tích cực; tỷ lệ học sinh đến trường, nhất là ở bậc tiểu học và THCS, từng bước được nâng lên. Các chính sách hỗ trợ học sinh vùng khó khăn được triển khai tương đối đồng bộ, góp phần giảm tình trạng bỏ học. Chất lượng giáo dục có chuyển biến nhưng vẫn còn chênh lệch giữa các vùng; cơ sở vật chất, trang thiết bị và đội ngũ giáo viên ở một số địa bàn còn hạn chế.

Về tổ chức hoạt động của trường PTNT, Vụ trưởng Thái Văn Tài cho biết: Bộ GDĐT đang hoàn thiện khung pháp lý, trong đó có Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường PTNT và Nghị định quy định chính sách đối với học sinh, dự kiến ban hành trong quý I/2026. Các văn bản nhằm bảo đảm các trường PTNT được vận hành đồng bộ, hiệu quả, phát huy vai trò là mô hình giáo dục đặc thù, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thực hiện công bằng giáo dục và củng cố quốc phòng – an ninh khu vực biên giới.

Thời gian tới, ngành giáo dục sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương rà soát nhu cầu, hoàn thiện mạng lưới trường PTNT; đồng thời triển khai đồng bộ các giải pháp về cơ sở vật chất, đội ngũ và chính sách hỗ trợ, tạo chuyển biến rõ nét cho giáo dục phổ thông vùng biên giới.

Ý kiến đồng thuận từ cơ sở

Tại hội nghị, các địa phương thống nhất đánh giá, chủ trương xây dựng trường PTNT liên cấp tại các xã biên giới có ý nghĩa chính trị – xã hội sâu sắc, được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) triển khai khẩn trương, bài bản, bám sát chỉ đạo của Trung ương và nhận được sự vào cuộc quyết liệt, đồng thuận cao từ cơ sở.

Ông Nguyễn Xuân Thuận – Phó Giám đốc Sở GDĐT tỉnh Điện Biên phát biểu

Phó Giám đốc Sở GDĐT tỉnh Điện Biên Nguyễn Xuân Thuận nhấn mạnh, lễ khánh thành Trường PTNT liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Si Pa Phìn ngày 31/01/2026, với sự tham dự của Tổng Bí thư Tô Lâm và lãnh đạo Đảng, Nhà nước, là dấu mốc đặc biệt quan trọng đối với tỉnh. Đây là công trình đầu tiên hoàn thành trong chương trình xây dựng 248 trường học tại các xã biên giới theo Thông báo kết luận số 81 của Bộ Chính trị, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Trung ương, sự chỉ đạo quyết liệt, kịp thời của Bộ GDĐT và sự vào cuộc đồng bộ của địa phương.

Từ thực tiễn triển khai, Điện Biên chia sẻ một số kinh nghiệm về tuyển sinh phù hợp đối tượng, ưu tiên học sinh có hoàn cảnh khó khăn, ở xa trường; sắp xếp mạng lưới trường lớp tinh gọn, tránh lãng phí; tận dụng đội ngũ giáo viên tại chỗ, tạo sự đồng thuận trong điều động, bố trí nhân sự. Đồng thời, tỉnh kiến nghị Bộ GDĐT tiếp tục phối hợp với Bộ Tài chính xem xét bổ sung kinh phí cho các dự án chịu tác động bởi biến động giá và điều chỉnh quy mô theo tiêu chuẩn mới.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Thái Văn Thành đánh giá cao ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc của chủ trương, đồng thời ghi nhận Bộ GDĐT đã triển khai nhiệm vụ rất khẩn trương, bài bản, sát thực tiễn, từ giao vốn, thiết kế mẫu đến tham mưu ban hành các cơ chế, chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho địa phương tổ chức thực hiện. Trên cơ sở đó, tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, tăng cường kiểm tra hiện trường và tập trung chỉ đạo để bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Bộ.

Ông Thái Văn Thành – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An phát biểu

Giám đốc Sở GDĐT tỉnh Đắk Lắk Lê Thị Thanh Xuân cho hay, tỉnh có 4 xã biên giới với 4 trường được đầu tư xây dựng, trong đó đã khởi công 3 trường theo kế hoạch. Đắk Lắk đánh giá cao sự chỉ đạo sát sao, kịp thời của Bộ GDĐT trong ban hành danh mục đầu tư và hướng dẫn quy trình triển khai, giúp địa phương chủ động tổ chức thực hiện các dự án.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế Hoàng Hải Minh nêu rõ, thực hiện Thông báo kết luận số 81 của Bộ Chính trị và các chỉ đạo của Chính phủ, thành phố đã chủ động ban hành kế hoạch triển khai, phân công rõ trách nhiệm, tổ chức khảo sát thực tế, rà soát nhu cầu học sinh để xác định phương án đầu tư phù hợp. Đến nay, hai dự án trường PTNT liên cấp tại huyện A Lưới đã được khởi công, thi công đúng tiến độ, phấn đấu hoàn thành theo chỉ đạo của Trung ương; đồng thời, địa phương đã chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết để sẵn sàng đưa trường vào vận hành.

Đại diện các tỉnh Tây Ninh và Lai Châu khẳng định, trên cơ sở hướng dẫn của Bộ GDĐT, các địa phương đã chủ động rà soát nhu cầu, xác định mô hình trường nội trú, bán trú phù hợp với điều kiện thực tế; đồng thời tiếp tục triển khai các dự án theo đúng chủ trương, định hướng của Trung ương và ngành Giáo dục, bảo đảm mục tiêu phát triển giáo dục bền vững tại các xã biên giới.

Địa phương chịu trách nhiệm về số liệu, báo cáo vượt tổng mức đầu tư

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ GDĐT Phạm Ngọc Thưởng ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự vào cuộc khẩn trương, nghiêm túc của các địa phương, bộ, ngành trong triển khai chủ trương xây dựng 248 trường PTNT liên cấp tại các xã biên giới đất liền. Mặc dù hội nghị được tổ chức trong thời gian gấp, song công tác chuẩn bị chu đáo, sự tham dự đầy đủ của lãnh đạo các tỉnh, thành phố, sở, ngành thể hiện nhận thức thống nhất và quyết tâm cao đối với nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng này.

Theo Thứ trưởng Thường trực, giáo dục và đào tạo luôn được Đảng, Nhà nước xác định là quốc sách hàng đầu, là yếu tố quyết định tương lai dân tộc. Những chủ trương lớn gần đây, đặc biệt là Nghị quyết số 71 về đổi mới giáo dục và đào tạo, Luật Nhà giáo cùng nhiều chính sách về miễn, giảm học phí, hỗ trợ học sinh vùng khó khăn, đầu tư cơ sở vật chất cho các xã biên giới đã thể hiện rõ sự quan tâm sâu sắc của Trung ương đối với sự nghiệp giáo dục. Chương trình xây dựng 248 trường PTNT liên cấp tại các xã biên giới là minh chứng sinh động cho việc các chủ trương của Đảng đã đi vào cuộc sống bằng những hành động cụ thể, thiết thực.

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại hội nghị trực tuyến

Qua tổng hợp báo cáo của 22 tỉnh, thành phố và ý kiến tại hội nghị, các địa phương đã quán triệt sâu sắc ý nghĩa chính trị, xã hội, nhân văn của chương trình và nhanh chóng chuyển hóa thành hành động. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo được triển khai quyết liệt, bài bản; hầu hết các tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, nhiều nơi do Bí thư Tỉnh ủy hoặc lãnh đạo UBND tỉnh trực tiếp làm Trưởng ban; việc phân công nhiệm vụ thực hiện theo tinh thần “6 rõ”, bảo đảm trách nhiệm cụ thể cho từng cấp, từng ngành. Thực tiễn cho thấy, ở những địa phương lãnh đạo tỉnh trực tiếp quan tâm, chỉ đạo sát sao, tiến độ triển khai các dự án đạt kết quả tích cực.

Cùng với đó, công tác chuẩn bị mặt bằng, từ quy hoạch đến giải phóng mặt bằng, được các địa phương chủ động triển khai với nhiều cách làm linh hoạt, phù hợp điều kiện thực tế vùng biên giới. Dù địa hình phức tạp, điều kiện thi công khó khăn, song nhiều địa phương đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Việc phân công chủ đầu tư, lựa chọn nhà thầu được thực hiện phù hợp với năng lực và quy mô dự án, góp phần đẩy nhanh tiến độ trong bối cảnh khối lượng công việc lớn, thời gian gấp.

Thứ trưởng Thường trực ghi nhận nỗ lực của các địa phương trong công tác đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, duy trì cơ chế thông tin, báo cáo kịp thời; đồng thời chú trọng công tác truyền thông, cập nhật tiến độ từng dự án, tạo khí thế thi đua trong toàn hệ thống. Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng thẳng thắn chỉ rõ, tiến độ triển khai hiện nay còn chia thành ba nhóm: triển khai tốt, tiến độ trung bình và còn chậm. Mặc dù các địa phương đều cam kết hoàn thành và đưa các công trình vào sử dụng trước ngày 30/8/2026, song cam kết cần đi liền với lộ trình và giải pháp cụ thể, khả thi, nhất là trong bối cảnh thời gian không còn nhiều, chịu tác động của mùa mưa và điều kiện thi công đặc thù vùng núi, vùng biên.

Nhấn mạnh yêu cầu “chỉ có bàn làm, không bàn lùi”, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, đánh giá tiến độ từng dự án, chủ động phương án bù tiến độ, huy động tối đa các nguồn lực tại chỗ, phát động các đợt thi đua cao điểm, bảo đảm hoàn thành 100 trường trong giai đoạn đầu theo đúng kế hoạch. Song song với xây dựng cơ sở vật chất, cần chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để các trường đi vào hoạt động ngay khi hoàn thành, từ đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý, nhân viên đến phương án tuyển sinh, sắp xếp học sinh, bảo đảm sử dụng hiệu quả các công trình.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cũng lưu ý các tỉnh khẩn trương sơ kết, đánh giá toàn diện việc xây dựng các trường PTNT xã biên giới, làm rõ kết quả, khó khăn, bài học kinh nghiệm và giải pháp trong thời gian tới. Trọng tâm là tiến độ, chất lượng cơ sở vật chất và công tác chuẩn bị đội ngũ, tuyển sinh, bố trí học sinh để các trường sẵn sàng hoạt động ngay sau khi hoàn thành; đồng thời chú trọng lựa chọn chủ đầu tư, nhà thầu có năng lực, triển khai linh hoạt theo điều kiện địa phương, tăng cường phối hợp và truyền thông để tạo đồng thuận xã hội.

Về các kiến nghị của địa phương, Bộ GDĐT sẽ tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét. Đối với nội dung vượt tổng mức đầu tư, Bộ đã giao Vụ Kế hoạch – Tài chính có văn bản gửi Bộ Tài chính. Theo tinh thần chỉ đạo chung của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, kinh phí để triển khai chương trình sẽ được bảo đảm; tuy nhiên, việc sử dụng nguồn lực phải thiết thực, tiết kiệm, hiệu quả, tuyệt đối tránh lãng phí, tiêu cực.

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, các địa phương đề xuất bổ sung kinh phí vượt tổng mức phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về tính chính xác của số liệu báo cáo. Bộ GDĐT có trách nhiệm tổng hợp, Bộ Tài chính thẩm định và trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Do đó, quá trình triển khai cần được chỉ đạo sát sao, cụ thể, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả thực chất.